Około tysiąca osób wzięło udział w Marszu Pamięci zorganizowanym dziś w Krakowie. W 65. rocznicę likwidacji Getta Krakowskiego do miasta przybyło blisko 100 Żydów z Izraela, Wielkiej Brytanii i Argentyny, w tym ocaleni z zagłady.
Setki osób zebrały się w południe na Placu Bohaterów Getta (dawnym Placu Zgody), gdzie w marcu 1943 roku naziści dokonali selekcji ludności żydowskiej. Tu nastąpiła krótka ceremonia, w której udział wzięli duchowni oraz najważniejsi przedstawiciele regionu: Jerzy Miller, wojewoda małopolski; Marek Nawara, marszałek województwa małopolskiego; Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa oraz Tadeusz Jakubowicz, prezes gminy wyznaniowej żydowskiej w Krakowie.
Na miejscu można było spotkać wielu świadków wydarzeń sprzed 65 lat. Z możliwości porozmawiania z nimi chętnie korzystali, licznie zgromadzeni, przedstawiciele mediów. Ocaleni ze wzruszeniem opowiadali o tym, jak udało im się przetrwać, ale także o śmierci swoich najbliższych. Edward Mosberg z USA mówił m.in. o wykonywanych przez nazistów dosercowych zastrzykach z benzyny.
- Musimy zawsze pamiÄ™tać o tej okropnej zbrodni, ale nie wolno nam jej wybaczyć. Wybaczyć mogÄ… jedynie ci, którzy tutaj zginÄ™li – powiedziaÅ‚. Wspominano także niemieckiego przemysÅ‚owca Oskara Schindlera i licznych Polaków, którzy pomagali ludnoÅ›ci żydowskiej. NastÄ™pnie ulicami: Limanowskiego, WielickÄ… i JerozolimskÄ… na teren byÅ‚ego obozu przejÅ›ciowego „PÅ‚aszów” wyruszyÅ‚ niemy marsz. ByÅ‚a to ta sama trasa, która 65 lat temu dla wiÄ™kszoÅ›ci Å»ydów okazaÅ‚a siÄ™ drogÄ… do Å›mierci. Przy pozostaÅ‚oÅ›ciach murów getta zÅ‚ożono kwiaty i znicze, a przy pomniku pomordowanych Å»ydów w PÅ‚aszowie odmówiona zostaÅ‚a modlitwa za zmarÅ‚ych – kadisz.
Nieoficjalne Marsze Pamięci odbywały się w Krakowie już w latach osiemdziesiątych. Dziś wydarzenie włączone jest w program pięciodniowych obchodów rocznicy likwidacji Getta Krakowskiego. Organizuje je Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, honorowy patronat nad wydarzeniem obejmuje wojewoda, a mieszkańcy małopolski biorą w marszu coraz liczniejszy udział.
Getto Krakowskie
Krakowskie getto zostało utworzone z polecenia gubernatora Otto Wachtera w 1941 roku. W części dzielnicy Podgórze, którą początkowo zamieszkiwało nieco ponad 3 tysiące osób, stłoczono około 16 tysięcy ludzi. Teren otoczono murem w kształcie żydowskich nagrobków (macew), a za jego przekroczenie groziła kara śmierci.
Masowe wywózki ludnoÅ›ci żydowskiej do obozów zagÅ‚ady rozpoczÄ™to w maju 1942 roku, a po 10 miesiÄ…cach dokonano ostatecznej likwidacji getta. Wtedy za murami zamordowano okoÅ‚o 2 tysiÄ™cy osób, w tym chorych, których rozstrzeliwano na szpitalnych łóżkach. 8 tysiÄ™cy Å»ydów zdolnych do pracy zostaÅ‚o przetransportowanych do obozu Kraków – PÅ‚aszów, pozostali zginÄ™li w Auschwitz. Przed wybuchem II wojny Å›wiatowej w Krakowie mieszkaÅ‚o 64 tysiÄ…ce Å»ydów. WojnÄ™ przeżyÅ‚o niespeÅ‚na tysiÄ…c z nich.
Autor artykułu: Michał Osienkiewicz